JİNEKOLOJİ UZMANLARININ KLİNİK RUTİNİNDE DOĞUM KONTROL HAPLARININ YERİ

Araştırma Türkiye’yi temsil etme özelliğine sahip 17 ile 203 jinekoloji uzmanı arasında Ağustos-Eylül 2018 tarihlerinde yürütülmüştür. Araştırma için seçilen iller çoğrafi konum olarak Türkiye dağılımını, gönüllülük esası ile çalışmaya katılan hekimler ise araştırma ve eğitim hastaneleri, üniversite hastaneleri, özel kurumlar bazında genel Türkiye dağılımını orantısal temsil etme özelliğine sahiptir. Çalışmaya katılan hekimler ile yüz-yüze görüşme yapılmıştır. Araştırma bulguları farklı nedenler ile bir jinekoloji uzmanına başvuran kadınların doğum kontrolüne bakışını ve hekim yaklaşımlarını gösteren çarpıcı sonuçlar elde etmemizi sağlamıştır.
  • Jinekoloji uzmanı ile temasta olan doğurganlık yaşındaki her üç kadından biri doğum kontrolü yapmamaktadır, bu kadınların yarısında ise doğum kontrolü yapma isteği hekimin ilgisi ile ortaya çıkmaktadır.
  • Jinekoloji uzmanlarının doğum kontrolü yapmak isteyen hastaları için öncelikli tercihi doğum kontrol hapıdır ancak doğum kontrol hapı kullanımına uyumun düşüklüğü kısa süreli kullanıma neden olmaktadır.
  • Doğum kontrol hapları kadınların bazı jinekolojik sorunlarının tedavisinde de öncelikli olan bir tedavi seçeneğidir. Örneğin kadınların yaşadığı jinekoloji sorunların başında adet düzensizliği gelmektedir. Adet düzensizliği her üç kadından birinin sorunudur. Hekimler bu hastaları için en çok doğum kontrol hapı ile tedavi uygulamaktadır. Adet düzensizliğine eşlik eden adet ağrısı varlığında da hekimler için doğum kontrol hapı etkin bir tedavi seçeneğidir. Hormonel nedenli adet düzensizliğinde doğum kontrol hapları ile sağlanabilecek tedavi süresi konusunda ise önerilen 6 aylık tedavi yerine hekimler 3-4 aylık tedavi uygulamaktadır.
  • Şiddetli menstrüel kanaması olan kadınlar için öncelik hormon bazlı medikal tedavidir. Örneğin doğum kontrol hapı ile tedavi edilen hasta sayısı yıllar itibari ile artmaktadır. Bununla birlikte hekimler hastalarının önemli bir kısmında hormon bazlı rahim içi araç ile etkili tedavi sağlamaktadır.
  • Hekimler hastalarına önerecekleri doğum kontrol haplarını belirlerken pazardaki mevcut markaların medikal etkinliğini gözönüne alarak tercih yapmaktadır. Örneğin aşırı menstrüel kanama için bu konuda etkinliği kanıtlanmış olanı tercih etmektedir.
  • Jinekolojik şikayetler arasında dismonere de oldukça sık karşılaşılan bir sorundur. Hem tüm hastaların hem de 25 yaş altı genç hastaların beşte birinin ana şikayet konusudur.Kadınların yaşam kalitesini etkileyen bu önemli sorunda doğum kontrol hapı özellikle genç hastalar için çok fazla tercih edilmemektedir.
  • Hekimler eski nesil doğum kontrol haplarının yan etkisi olarak görülen kilo artışı, tüylenme, cilt sorunları gibi olumsuzluklara karşı yeni nesil doğum kontrol hapları ile pozitiflk sağlandığına inanmaktadır. Kıllanma, akne şikayeti olan hastalarda da tek seçenek olarak doğum kontrol hapı kullanmaktadırlar. Ancak özellikle kıllanma için bir yıla yakın kullanımın anlamlı azalmalara neden olduğu bilinirken, klinik uygulamalara bunun yansımadığı görülmüştür.
  • Doğum kontrol hapları kadınlar arasında yaygın olan jinekolojik sorunları ortadan kaldıran öncelikli bir medikal tedavi seçeneği olmasına rağmen gebelik önleyici olarak kullanan kadınlara bu etkinliği ek fayda olarak anlatılmamaktadır.